Haber dili nasıl olmalı, habere nasıl başlanmalı?
MERYEM NUR ÇOBAN / EĞİTİM EDİTÖRÜ

İnternet haberciliğinin en zayıf noktalarından biri olan 'hız' haber dilinin kullanımını kötüleştirirken aynı zamanda haberlerin içerik çöplüğüne dönmesine neden oluyor. Asıl amacı haberi okuyucuya özetlemek olan basın organları haberi çoğaltabilmek adına ajanslardan kopyala yapıştır yaptıkları içerikleri sitelerinde yayınlayabiliyor. Aynı ağızdan çıkan cümleler yüzlerce sitede farklı başlıklar öne çıkarılarak sunulurken özgün habercilik tanımı da tamamen yok edilmiş oluyor.

Altın Kurallar
Haber olay örgüsü kuralları göz önüne alındığında doğru haber yazımı habere 'önemli ne oldu' sorusunun cevabıyla başlanmasını gerektiriyor. Meydana gelen bir kazada ölü sayısını en son vermek olay örgüsü açısından son derece yanlış bir seçimken okuyucuya istediği sonucu vermediği için haberin terk edilmesine neden olabilir. Haberde kesin dil kullanımı da son derece yanlış bir seçimken editörün olaya yargısını belirtebileceği için genellikle tercih edilmiyor. Kesin dil kullanımı söz konusu ise haberin veya bilginin kaynağının haberin içerisinde muhakkak verilmesi gerekiyor. 'Dolar 5 TL olacak' diyerek kesin bir yargı bildiren editörler hem geleceğin kesin yargısını yaptığı için yanlış bir kullanım yapmış olur hem de iddianın kaynağını belirtmediği için etik kuralları ihlal etmiş olur. Bu durumda 'Ekonomi profesörü Ahmet Ali'ye (takma isim) göre doların önümüzdeki günlerde 5 TL olacağı tahmin ediliyor' kullanımı daha doğru bir kullanım olur.

Makale Dilinden Kaçının
Makelelerde kesin ve kaynağı belli bilgiler yer alırken aynı zamanda konu hakkında bir yargı belirtilir. Makale dilinde 'ünlü sanatçı 2016 yılında vefat etmiştir' kullanımı doğru iken haber dilinde '2016'da vefat eden sanatçının...' kullanımı doğru bir kullanım olur. Haber olaya dayalı bir haber ise haberin içerisinde anlatılan olayda 5N1K kuralının uygulanması gerekir. Olayın ne,nerede,ne zaman, nasıl,neden ve kim sorularının yanıtını içermesiyle birlikte habere doğru bir başlangıç yapılmış olur.

Örnek haber başlangıcı
Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde (nerede) dün akşam saatlerinde (ne zaman), hız denemesi yapmak isterken (neden) aracın kontrolünü kaybeden Ahmet Ali (kim) isimli şahıs bariyerlere çarparak (nasıl) hayatını kaybetti (ne oldu).
Bu tarz haber dilinin kullanımı basılı gazetede daha yaygınken internet mecrasında hızla yarışan editörler zaman zamanbu kuralları görmezden gelebiliyor.

iyelik internet gazetesi

Son Güncelleme: 18.10.2016 13:57
Anahtar Kelimeler:
Haber
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.